Нәшриәттә Әхмәҙин Әфтәхтең «Етенсе бейеклек» исемле китабы донъя күрҙе

     Әхмәҙин Әфтәх исеме шиғриәт һөйөүселәргә яҡшы таныш. Шағирҙың ижадында ҡатын-ҡыҙ, атай-әсәй, туғандар, мөхәббәт, йәшлек, тыуған ил, халыҡ кеүек матур төшөнсәләр өҫтөнлөк итә. Әҙиптең «Йәшлегем урамдары», «Ҡаяларҙа томан», «Шарлама», «Ҡуласа», «Тамаша» тип аталған шиғырҙар йыйынтыҡтары билдәле.

     Күптән түгел Зәйнәб Биишевав исемендәге Башҡортостан «Китап» нәшриәтендә Әхмәҙин Әфтәхтең тағы ла бер шиғырҙар йыйынтығы донъя күрҙе. Электрон баҫма «Етенсе бейеклек» тип атала. Шағирҙың был китабы егерменсе быуат аҙағында һәм яңы быуат башында ижад иткән, ҡош юлындай ике быуатты бәйләп торған шиғри гәүһәрҙәренән хасил булды.

    Йыйынтыҡ бөтәһе дүрт бүлектән тора. Тәүге бүлектә авторҙың заман һулышы, ил, халыҡ, кеше, ер яҙмышы тураһында уйланыуҙары урын ала. Әҙип уларҙа бөгөнгө осорҙоң актуаль проблемаларын яҡтырта, йәшәйеш өсөн борсола. Бигерәк тә «Ҡуласа», «Баҫ сиратҡа», «Быуат башы», «Рәсәй», «Тамаша», «Быуат үре», «Эт», «Наркоман» кеүек шиғырҙарында асыҡ сағыла заман заңы, заман ауазы:

                                                 Әй замана, замана,

                                                 Етәр инде, талама.

                                                 Ҡоротам, тип, быуынын,

                                                 Өрмә әле быуылып.

                                                Берәү алдай,

                                                Берәү янай,

                                                Берәү ямай,

                                                Һынауыңа түҙә алмай.

                                               Бар хәшәрәт, буш ҡыуыҡ,

                                               Өҫкә ҡалҡа ел ҡыуып,

                                               Түҙемлеләр – алтындай,

                                              Юҡҡа-барға алданмай,

                                               Үтер елгә ҡалҡынмай.

                                               Йәнен бирә,

                                                Ерен һөрә,

                                               Йүнен күрә,

                                              Киләсәккә һуҡмаҡ үрә. («Әй замана, замана»).

         Баҫманың икенсе, өсөнсө бүлектәрендә иһә тыуған илде, тыуған ерҙе, мөхәббәтте, дуҫтарҙы данлаған шиғырҙары бирелә.

                                          – Уйҙарыңда нимә, улым?

                                          – Тыуған ерем!

                                          Ҡарамайса саҡрымдарға

                                           Ҡайтып күрен.

                                         – Әй, олатай, ҡайҙа бараң,

                                         Батып тиргә?

                                       – Ҡайтып киләм тәпәй баҫҡан

                                       Тыуған ергә. («Тыуған ер»).

         Ниндәй генә шағир тыуған ере хаҡында шиғыр яҙмаған да, ниндәй генә композитор көй яҙмаған?! Әхмәҙин Әфтәх тә тыуған ауылы – Белорет районы Абҙаҡ ауылын маҡтай, уны һағына, ожмах менән сағыштырып маҡтай:

                                     Үҙәктәргә үтеп арытты бит

                                    Таш урамдар, ҡала шауҙары.

                                    Сихри донъя кеүек тартып алды

                                   Ҡыҙыл буйы, Ҡырҡты тауҙары.

                                  Табандарым ерҙе тойоу менән,

                                  Иркенәйҙе ҡапыл һулыштар,

                                 Ҡыҙыл тулҡынында ағып китте

                                  Йөрәктәге барлыҡ һағыштар.

                                  Аҡбайҙарым, ҡара, онотмаған,

                                  Ҡаршы сығып, «һау-һау», сәләмләй,

                                    Ауылдаштар бер аҙ үпкәләпме,

                                    Оҙаҡ торҙоң, тиҙәр, күренмәй.

                                  Эстән генә хәҙер үкенәмен:

                                 Бысағыма диңгеҙ ярҙары.

                                   Күҙ алдымда сыбар вокзал шауы,

                                   Миндәйҙәрҙең михнәт, аһ-зары.

                                   Ожмахтарҙы ситтән эҙләмәйҙәр,

                                   Кәрәк булған бында ҡайтаһы,

                                   Кендегемде киҫкән Абҙағымда

                                 Яҙмышымдың алтын уртаһы. («Абҙағыма ҡайтам»).

         «Миҙгелдәрҙе егеп миҙгелдәргә,Ҡоштар килеп, ҡоштар ҡайталар» тип исемләнгән һуңғы бүлектә шағир тәбиғәт миҙгелдәрен һоҡлана, айырыуса ҡышты яратып яҙа. Яҙ, йәй, көҙ айҙарына ла арналған шиғырҙары бар:

                               Бер ҡыҙҙыра, бер һыуыта,

                              Ни әйтәһең – август инде.

                              Көн ҡыҫҡара, төн оҙая,

                             Көҙгә тартым, ауғыс инде.

                             Хеҙмәтеңә баһа бирер

                             Хужа кеүек – август инде.

                              Баҫыуҙарҙан йәй байлығын

                              Келәттәргә ҡыуғыс инде.

                            Ҡайһы берәү күңеленә

                            Шөбһә һалыр – август инде.

                           Көҙ етте, тип йәш түккәндәр

                           Ир түгел, ул – йыуғыс инде.

         Шиғриәте менән күктәргә күтәрелеп, әҙәбиәт уҡыусыларҙың һөйөүен яулаған Әхмәҙин Әфтәх ижады, тел-стиль үҙенсәлектәр хаҡында тағы ла бик күп нәмә һөйләргә мөмкин булыр ине, әлбиттә.

         Башҡорт әҙәбиәте үҫешенә тос өлөш индергән Әфтәхетдинов Әхмәҙин ижады менән ғорурланмай мөмкин түгел! Әҙипкә илһамлы ижад, «Етенсе бейеклек»тең тағы ла юғарыраҡ үренә күтәрелеүен теләйбеҙ!

                      Ышанһағыҙ, ышанығыҙ,

                     –Етмеш йәшкә артылдым.

                      Күңел-шайтан ҡарышһа ла

                      Бына тигән ҡарт булдым!

                       Етмеш йәшкә артылдым... («Етмеш йәшкә артылдым»).

      Баҫма киң ҡатлам уҡыусыларға тәғәйенләнә һәм һатыуға сығарыла.

      Электрон баҫманы нәшриәттең фирма магазинынан, шулай уҡ рәсми сайтыбыҙ (http://www.kitap-ufa.ru) аша алырға була. Адресыбыҙ: Октябрь проспекты, 2; телефоныбыҙ: 8 (347) 246-09-55; хаҡы – 35 һум.

03.07.2019

Возврат к списку


Яндекс.Метрика